ISO Software SBU
PegahSystem Co.

امتیاز کاربران

ستاره غیر فعالستاره غیر فعالستاره غیر فعالستاره غیر فعالستاره غیر فعال
 
icon-ps-news

بحث تامین و تدارک و لجستیک در صنعت اگرچه همواره با یکدیگر عجین بوده است اما امروز از اهمیت ویژه ای برخوردار گشته و گرایش اکثر شرکتهای بزرگ به سمت روشی مشابه مدیریت تامین است.

تامین قطعات اولیه به منظور بحث تعمیرات و نگهداری ماشین آلات و همچنین مواد اولیه مورد نیاز صنایع با توجه به واردات انواعی از مواد اولیه از سایر کشورها رویکرد مدل مشارکتی را بیش از پیش مهم جلوه می دهد که در این رویکرد دو طرف با اعتماد به یکدیگر در زمینه مشارکت سرمایه گذاری می کنند . علاوه بر تامین مواد و قطعات معضل دیگر بحث ردگیری قطعات و مواد اولیه در صنایع تامین کننده سازندگان و همچنین صنایع استفاده کننده از محصولات تولیدی می باشد .      

مدیریت زنجیره تامین نتیجه تکاملی مدیریت انبارداری است که در دهه 60 با بررسی بر روی روندهای انبارداری و رابطه آن با حمل و نقل و یکپارچه سازی آنها قادر به کاهش موجودی خود شدند که حاصل این مطالعات مدیریت توزیع نام گرفت با اضافه شدن مباحث مدیریت ساخت و تدارکات مفهوم مدیریت توزیع به لجستیک  تغییر پیدا کرد.زنجیره تامین نتیجه به هم پیوستن  حلقه های عملیاتی مختلف است که در ابتدای آن عرضه کنندگان در انتهای آن مشتریان قرار دارند.

رشد سیستمهای تولیدی منعطف ، افزایش فزاینده تنوع در تولیدات و آگاه تر شدن مشتریان در رابطه با کیفیت محصولات متنوع در بازار ، باعث اهمیت ویژه بحث تامین مواد ابزار و قطعات مرغوب با توجه به سیاستهای درون و برون سازمانی شده است علاوه بر آن تامین به موقع مواد و قطعات جهت خط مونتاژ و تولید به موقع اهمیت رده بندی استراتژیک تامین کنندگان و تعامل مناسب با آنها ، اهمیت مدیریت این مهم را انکار نا پذیر ساخته است .

برای حل این مشکل ، هنری فورد در سال 1950 نظریه ای را پیشنهاد کرد که براساس آن گفته شده که شاید بهتر باشد بسیاری از قطعات و مواد اولیه که در  داخل کانونهای تولید درون سازمانی ساخته و تولید می شوند ، از طریق تامین کنندگان خارجی ( برون سازمانی ) فراهم شوند بدین صورت که با ارائه یک نقشه دقیق به تامین کنندگان با کمترین مبلغ پیشنهادی توسط آنها قرارداد امضاء شده وطول مدت این قرارداد نیزنباید بیش از یک سال باشد  بعد از آن هم در هنگام وقوع معضلات اقتصادی او بهترین راهکار را در انفصال از تامین کنندگان از طریق فسخ قرارداد می دید .

در اواسط دهه 1980 که تولید انبوه دیگر  مقرون به صرفه نبود شرکتهای مانند جنرال موتورز و کراسیلر تامین کنندگان داخلی خود را کاهش دادند و دلیل این امر آن بود که موفقیت ژاپنی ها ، در سیستمهای تامین شان  را به واسته دستمزد پایین شرکتهای تامین کننده ژاپن می دانستند . آنها به تجربه دریافتند که شیوه ای که ژاپنیها اتخاذ کرده بودند ( که امروزه به تامین ناب(1)  معروف شده است ) گوی سبقت را از آنها ربوده است . در این روش ژاپنی ها از همان ابتدا تامین کنندگان  تمام منابع را انتخاب میکنند ودر این حالت اساس انتخاب تامین کنندگان دیگر تنها معیار قیمت نیست بلکه معیار انتخاب سابقه همکاری و گریدی است که از عملکرد تامین کنندگان موجود است .

امروزه گرایش اکثر تولید کنندگان بزرگ در جای جای دنیا به سمت روشی مشابه روش مدیریت تامین ژاپنی هاست به بیان دیگر اینگونه به نظر می رسد که این روش به عنوان کار آمدترین روش مدیریت تامین کنندگان پذیرفته شده است .

 مدلهای دوگانه مدیریت تامین کنندگان :

 مطالعات آکادمیک و تجربیات علمی گویای دو مدل بدست آمده در سطح مدیریت تامین کنندگان است این دو مدل شامل مدل زورمدارانه و مدل مشارکتی است .

 1- مدل زورمدارانه(2): این نگرش سنتی به منظور افزایش توان چانه زنی(3) کاربرد دارد تعریف این مدل بدین گونه است که شرکتهای خریدار سعی در حفظ تامین کنندگان خود همراه با پرهیزازهرگونه تعهدی در قبال آنها را دارند. مایکل پورتر در توصیف مدل مذکور که در ایالات متحده به عنوان موثرترین روش مدیریت تامین کنندگان پذیرفته شده است چنین بیان می کند که ( هدف در فعالیتهای خرید ، یافتن مکانیسمهایی به منظور متعادل سازی یا فایق آمدن برتوان منابع تامین است . با تفویض نوبت به تامین کنندگان مختلف برای خرید یک کالا می توان قدرت چانه زنی را افزایش داد )(4)

2- مدل مشارکی(5) :رویکرد نوینی است که در آن  طرفین براساس اعتماد به یکدیگر جلو رفته و در واقع با غنی کردن سطح اطلاعاتی که به اشتراک می گذارند ، سرمایه گذاری قابل توجهی در زمینه مشارکت به عمل می آورند این امر باعث کاهش هزینه ها، بهبود کیفیت و تسریع در توسعه محصول می شود لازم به ذکر است که موفقیت شرکتهای ژاپنی بیشتر مرهون برقراری و حفظ روابط با تامین کنندگان خود در قالب چنین راهبردی است . (جدول شماره1)

  جدول شماره (1) تباین میان روابط زورمدارانه و مشارکتی

معیار

نوع رابطه

زورمدارانه

مشارکتی

طول مدت قرارداد 

کوتاه مدت

بلند مدت

تداوم رابطه

احتمال پایین بودن تجدید قرارداد

احتمال بالا بودن تجدید قرارداد

سطح به اشتراک گذاری اطلاعات

کم

زیاد

سرمایه گذاری های ویژه در خصوص رابطه فی مابین

کم

زیاد

موضوع اعتماد فی مابین

کم

زیاد

 

رده بندی استراتژیک تامین کنندگان معمولا به دو گروه تقسیم می شود ( گروه اول شامل تامین کنندگانی که منابع ضروری اما غیر استراتژیک را تامین می کنند و گروه دوم شامل تامین کنندگانی است که قطعات استراتژیک را تامین می کنند در اصطلاح حرفه ای به تامین کنندگان گروه اول تامین کنندگان مستقل و به تامین کنندگان گروه دوم تامین کنندگان وابسته می گویند .

بنابراین شراکت  استراتژیک(1) میان خریدار و تامین کننده  زمانی ضروری به نظر می رسد که سازمان تامین کننده ، ورودیهای استراتژیک برای سازمان خریدار را فراهم کند به واسطه منافع بالقوه خرید سفارشی (به عنوان مثال، کیفیت بالاتر و تنوع محصول ) مرزهای سازمانی بین خریدار و تامین کننده را به مرزهای نامرئی تبدیل کرده که انتخاب این روش در شرایط زمانی که ایجاد ارزش در بلند مدت ( به عنوان مثال ، کیفیت و تکنولوژی ) هدف قرار می گیرد و یا در صنایع محصولات ترکیبی ، جایی که تقاضاهای پیچیده و متنوع، ارزش هماهنگیهای بین شرکتی را افزایش می دهد.

کانون چالشهای لجستیک در واقع خط تولید و مونتاژ محصولات است که یکی از دغدغه های اصلی مدیران لجستیک به منظور کاهش انحرافات از زمان تولید به موقع است که برای مقابله با این مسئله تولید کنندگان در پی حفظ سطح موجودی مواد و قطعات در کنار خطوط تولید به کمتر از 2 ساعت و یا کمتر هستند این امر را با استفاده از رویکر    JIT که به صورت تحویل مواد و قطعات به صورت محموله های کوچک و دفعات بیشتر است تعدیل نمودند. روش دیگر تحویل متوالی مواد است این دو رویکرد مستلزم فعالیتهای اضافی از جمله بروکراسی های اداری فعالیتهای فیزیکی و زمانبر است.طی چند سال گذشته حرکت به سوی مونتاژ مدولار همراه با شکل گیری پارکهای تامین کنندگان در کنار کارخانه های اصلی تولید برای کاستن از فشار بر خط تولید مورد توجه قرار گرفته است این امر اغلب در هزینه حمل و نقل احجام بزرگ صرفه جویی قابل ملاحظه ای  ایجاد می کند با این حال تامین کنندگان رده اول به این نکته پی برده اند که ایجاد کارخانه و یا تسهیلات درکنار همه کارخانه هایی که تامین متوالی مجموعه های پیش مونتاژی را بر عهده دارند از لحاظ اقتصادی توجیه پذیر نیست ایجاد یک واحد جدید همراه با نیروی کاری لازم و هزینه های سربار ، تنها با توجه به میزان ( حجم ) تولید وپیچیدگی تولید محصول مورد نظر توجیه پذیر است .

 به عنوان مثال برخی کارخانه های خودروسازی برای غلبه بر این مشکل یک یا چند طرف ثالث را در زمینه لجستیک برای خود انتخاب کرده اند تا بتوانند برای تامین کنندگان رده اول ، فعالیتهای مربوط به تحویل متوالی را نزدیک کارخانه مونتاژ انجام دهند . مرسدس بنز ترجیح می دهد که کنترل داخلی تامین قطعات بحرانی و تامین متوالی قطعات را ، خود بر عهده گیرد، اما درحال دعوت از شرکتهای ثابت ارائه دهنده خدمات لجستیک برای قطعاتی است که   می بایستی در محموله های کوچک تامین شوند وظیفه این شرکتها حفظ موجودی 2 روزه این قطعات است و این امر امکان هرگونه کسری این قطعات را درحین تولید  برطرف می کند .

روش فورد دراین زمینه متفاوت است فورد به جای انتخاب شرکت چهارم به عنوان ارائه دهنده خدمات لجستیک ، نظیر تجربه جنرال موتور در تشکیل شرکت VECTOR SCM تصمیم گرفته است مسئولیت طراحی راه حلهای لجستیک را خود بر عهده بگیرد اما اجرای راه حل ها را به  شرکتی ثالث در زمینه لجستیک واگذار کرده است این روش فورد اروپاست  که شرکت excel  را برای اجرای تمامی عملیات لجستیک در اروپا تعیین کرده است excel  قرار دادی در زمینه لجستیک داخلی کارخانه فورد  در برزیل نیز اختیار کرده است .

پس از تصمیم گیری سازمان ها در ارتباط با تامین کنندگان استراتژیک و تامین کنندگان وابسته خود ،موضوع ردگیری ابزار ،قطعات و مواد گردآوری شده چه به عنوان ورودی به خط تولید چه در حین فرایند تولید و چه به عنوان محصول نهایی ارائه شده ،بحث ردگیری منابع تامین شده را از اهمیت ویژه ای برخوردار گردانیده است.

در صنعت خودروسازی یکی از مهمترین مباحث زنجیره تامین بحث ردگیری قطعات و مواد اولیه می باشد بنابراین این موضوع کلیه تامین کنندگان استراتژیک خودروسازی دارای اهمیت ویژه می باشد، استفاده از تکنولوژی های روز ردگیری،باعث ایجاد مزیت  رقابتی برای  سازمان ها بخصوص در ابعاد جهانی می گردد.

 تکنولوژی های  متفاوتی در زمینه ردیابی قطعات و مواد اولیه موجود می باشد که به معرفی آنها می پردازیم :

1- ردگیری روشی اولیه برای تعیین خروجی های خط تولید و تعیین محل انبارش محصولات درهر مکان و زمان مشخص می باشد تقریبا برای 30 سال  بارکد ها به عنوان روش جمع آوری داده ها و تکنولوژی ردگیری شناخته می شد .

تعدادی از تکنولوژی های ثبت اطلاعات که جهت کاربردهای ردیابی مناسب است عبارتند از :

- شناسایی با فرکانسهای رادیویی(1):این روش امکان ثبت و ذخیره سازی داده ها را به صورت همزمان، هم  برروی برچسب الصاق شده و هم محصول فراهم می آورد . RFID  یک پایگاه اطلاعاتی پویا و قابل حمل را  فراهم می سازد که امکان حرکت با محصول  در تمام چرخه های آن را دارد و می تواند با هر اتفاق مانند تعمیرات در زمان خدمات پس از فروش به هنگام شود. RFID برای طیف وسیعی از ردیابی ها مخصوصا برای محصولات بسیار پیچیده و دارای مونتاژهای زیاد مناسب می باشد .

 برچسبهایی که بر روی آنها بارکد سری چاپ می شود ، می تواند بر روی محصول یا اجزای آن که درمحیطی متعادل   می باشد بکار برده شود برای مثال برچسبهای چاپ شده که در فضای کاهش یافته نمادگذاری (RSS) را مورد استفاده قرار می دهند برای ثبت بر روی اجزا الکترونیکی  ایده آل می باشند.RSS برای تبادل اطلاعات کوتاه  و به منظورتبادل  سریع اطلاعات وبیشتر در فضاهای مجازی مانند (وب) مورد استفاده قرار میگیرد.

برای گروه دیگری از محصولات ، انواع تکنولوژی ها مانند علامت گذاری به وسیله حکاکی روی محصولات کاربرد دارند به طوری که در تمام چرخه های محصول قابل خواندن باشد ( مانند بعضی از قسمتهای موتور هواپیما )

 تکنولوژی علامت گذاری (DPM) روی محصول از روشهای متنوعی برای ثبت علامتها به صورت پایدار روی انواع مختلف مواد استفاده می کنند .

تکنولوژی ثبت اطلاعات خودکار (ADC) که براساس بارکد و عموما برای اقلام یکسان در  نمونه های یک دست بکار برده می شود این کار معمولا به وسیله علامت گذاری و ردگیری ظرفی که اقلام در آن چیده و بسته بندی شده اند انجام می شود و در فعالیتهای بارگیری دریافت و  ثبت می گردد در اکثر اوقات ردگیری قطعات شامل استفاده از برچسب با بارکد پرینت شده و خواندن آنها به وسیله بارکد خوانهای دستی می باشد .

با وجود اینکه بارکدهای پرینت شده می توانند برای ردیابی بعضی از قطعات بکار برده شوند علامت گذاری مستقیم به خاطر دوام و پایداری و RFID به خاطر قابلیت نوشتن و خواندن میتوانند گزینه های بهتری باشند . در عین حال در مورد بعضی از فرآورده ها شاید بهتر باشد به جای تمرکز بر روی پایگاه داده ها در روش بارکد ، از روشهای دیگری که نیاز به پایگاه داده ها ندارند استفاده شود .

              

 به طور کلی می توان تکنولوژی ثبت داده ها را در دو دسته بصری و  غیر بصری بررسی نمود : (جدول شماره2)

جدول شماره(2 )تکنولوژی ADC

تکنولوژی بصری

 

 

 

علامت گذاری مستقیم

(DPM)

 

کاهش ( برداشتن مواد از زمینه اصلی مواد)

حکاکی لیزری

حکاکی نقطه ای

حکاکی ریز

افزایش ( قراردادن مواد بر روی زمینه اصلی مواد )

جوهر افشان

برچسب بارکد مقاوم

پلاک

بارکد برجسته

تکنولوژی غیر بصری

 

شناسایی بافرکانس رادیویی (RFID)

 

برچسب فعال

برچسب غیرفعال

       

 

 انواع تکنولوژی RFID:

 دو نوع برچسب RFID  وجود دارد: برچسب فعال که  منبع انرژی ( باتری ) را در خود دارد و می تواند از فاصله دورتری اطلاعات را انتقال دهد اما این برچسبها بزرگتر ، گرانتر و کم کاربردتر  در ردیابی قطعات هستند.

 برچسبهای غیرفعال در اکثر موارد برای ثبت خودکار اطلاعات استفاده می شوند وقتی یک برچسب غیرفعال جستجو می شود انرژی ازقرائتگر به برچسب انتقال داده می شود.

مکانیزم در برچسبهای غیرفعال مشابه آینه است که نور از آن ساتع نمی شود بلکه برگردانده می شود و امکان خواندن و نوشتن از برچسب را فراهم می آورد .

درک تفاوت انواع این تکنولوژی ها به منظور دریافت اطلاعات مورد نیاز چه به منظور تامین مواد اولیه برای تولید محصولات، روشهای توزین و حمل و چه به منظورخط تولید و چه در حین فرآیند تولید و چه در زمان ارسال خروجی های خط تولید بدون شک باعث افزایش کارایی تولید کاهش هزینه ها ، کم شدن دوباره کاری ها و در نهایت افزایش بهره وری می گردد برای مثال مطابق سند مستندسازی ، حساب پذیری و قابلیت فراخوان صنعت حمل و نقل که در مجمع سال 2000 آمریکا مورد تایید قرار گرفت به منظور امکان فراخوان لاستیکهای معیوب براساس شماره VIN خودرو(شماره شناسایی خودرو)  می بایست نیازمندیهای لازم در شرکتهای خودروسازی و تولید لاستیک فراهم شود.

در پاسخ به این نیاز گروه صنایع خودروسازی اقدام به توسعه استاندارد ردگیری و تعیین هویت نمود که تامین کنندگان میبایست بر اساس یک روش یکسان،برچسب قابل خواندن  B11  قطعات غیر فعال را در محل مشخصی از لاستیک و چرخ قرار دهند .

نوشتن(RFID)   برای  پشتیبانی فرایند مونتاژ و امکان ردیابی قطعه به قطعه در چرخه تولید تا مصرف  برحسب عمر آن کمک می کند و مزیت این برچسب ها آنست که  می توان برچسب  RFIDرا به عنوان یک پایگاه داده سبک استفاده نمود .

 ردیابی قطعات خصوصا در صنعت خودرو مفهوم جدیدی را ایجاد نموده و آئین نامه های فراوانی برای آن تنظیم شده مخصوصا در مورد  قسمتهای حساس خودرو که در آن هرمشکلی دراین قسمت باعث خسارات جبران ناپذیری می شود و سازندگان خودرو در جستجوی راهی هستند که به صورت فعالانه محصولات را از میان تامین کنندگان تا مشتریان ردیابی کنند .


منابع فارسی :

 1- طراحی مدل عناصر تفکر استراتژیک در سازمانهای ایرانی نوشته اصغر مشبکی ،آناهیتا خزاعی /نشریه مدیریت بازرگانی پاییز و زمستان 87

2- ضرورت برنامه ریزی استراتژیک، تعاریف و تفاوت با دیگر برنامه ها نوشته حسن امامی

3- تفکر استراتژیک دکتر وفا عارفیان دکتر علیرضا احمدی تدبیر 173

4- مدیریت استراتژیک = فردآر ترجمه دکتر پارسائیان و دکتر اعرابی

5- آشنایی با برنامه ریزی استراتژیک =  حامد صداقت گویان سایت راهکار مدیریت

6- خلاصه ای از برنامه ریزی استراتژیک و مدل برایسون = مجید امیدوار – پایگاه جامع اطلاع رسانی مدیران ایران

7- پیاده سازی تفکر استراتژیک در مدیریت زنجیره تامین  =  علیرضا علی احمدی  –  میثم جعفری اسکندری  –  دانشگاه علم صنعت ایران

8- توسعه تفکر استراتژیک : قابلیت اصلی – مترجم هاشم زاده –    

9- تفکر استراتژیک نوشته شده توسط مهرداد رکنی نژاد

10- بکارگیری الگوی تفکر استراتژیک در ترسیم چشم انداز 5 ساله و مدیریت تفکر استراتژیک خوارزمی – سید محمد رضا سکاکی – علیرضا شعبانی راوری

11- مهدی غضنفری-سید محمود حافظ-مسعود کاظمی (مدیریت استراتژیک تامین کنندگان )مجله تدبیر شماره 136 سال 1382

12- یوسف جسمی(برونسپاری لجستیک در صنعت خودروی جهان )مجله صنعت خودروGجله 

13- محمد روحیان ردیابی و ردگیری قطعات (صفحات برگزیده اینترنت)www.rvsi.com

منابع لاتین :

 [1]   O’Shannassy,T.Lessons from Evolution of the Strategy Paradigm, RMIT Business, School of Management

 [2]    http://www.managementdoc.com

 [3] world wide sience   

 [4] www.aimglobal.org

 [5] www.intermec.com

 [6] power in buyer-supplier relationships ,DOWNLATSHAHIS.,(1999).BARGAINING.JOURNAL ,FIRST QUARTER,INVENTORY MANAGEMENT &PRODUCTION

 [7] AND WUJIN CHU (WINTER1998).STRATEGIC SUPLIER JEFFREY H.DYER,DONG SUNG CHU.PRACTICE IN SUPPLY CHAIN MANAGEMENT SEGMENTATION

 

درخواست بازدیدکننده

نام(*)

شماره تماس(*)

ایمیل(*)

نام شرکت

درخواست شما(*)