ISO Software SBU
PegahSystem Co.

امتیاز کاربران

ستاره غیر فعالستاره غیر فعالستاره غیر فعالستاره غیر فعالستاره غیر فعال
 

 

5 S خلاصه عبارات (Seiri) به معني سازماندهی، (Seition) به معناي نظم و ترتیب، (Shitsuke) به معني انضباط، (Seiso) به معني پاكیزه سازی و (Seiketus) به معناي استانداردسازی است.
اين نظام در ژاپن بصورت نهادینه مورد استفاده قرار گرفته و نتایج بسیار خوبی را برای واحدهای صنعتی و خدماتی به ارمغان آورده است و حتي به بخش مهمي از مديريت كيفيت سازمان ها در اين كشورها تبديل شده است چراكه به طور كلی هدف نهایی 5 S پیشگیری از اتلاف است.
نكته مهم آنكه علیرغم اینكه سیستم 5 S به ظاهر خیلی ساده و قابل فهم است و انجام آن اصول نیز خیلی ساده به نظر می آید ولی عموماً سازمانها و واحدها برای پیاده كردن آن در عمل با مشكلات فراوان روبرو هستند چون مدیران و پرسنل اجرایی از اهداف و ماموریتهای آن بصورت صحیح اطلاع كاملی ندارند.
 

 

سازماندهي
 

سازماندهی در عام ترین مفهوم آن عبارت است از نظم دادن به همه اجزای یك سازمان براي رسيدن به اهداف. از دیدگاه 5 S سازماندهی به معنای تشخیص ضرور از غیر ضرور، اتخاذ تصمیمات قاطع و اعمال مدیریت اولویتها برای رهایی از غیر ضروریهاست. نمونه هایی از اجرای این S را می توان بصورت زیر فهرست كرد:
• دور ریختن اشیایی كه به آنها نیاز ندارید (جمع آوری و بایگانی مناسب روزنامه ها و صورتجلسات)
• رفع عیوب و خرابی ها (تعمیر ملزومات اداری، تجهیزات فنی و خودروهای مورد استفاده)
• مبارزه با علل آلودگیها (استفاده از دستگاه های تهویه مطبوع، ممنوع كردن كشیدن سیگار در محل كار، حمل و نقل مناسب غذا، استفاده بهداشتی از ذخیره آب)
• بازبینی پوششها و محفظه ها به منظور پیشگیری از علل آلودگی (بسته بندی مناسب قطعات در انبار، استفاده از درزگیر در پنجره ها و درپوش برای فاضلابها)
• تمیز كردن محل كار (شستشوی مرتب با مواد ضدعفونی كننده، نظافت در انبار، جمع آوری روغنهای مستعمل)
 

نظم و ترتیب
 

نظم و ترتیب به معنی قرار دادن اشیاء در مكانهای مناسب و مرتب به نحوی كه بتوان از آنها به بهترین وجه استفاده كرد. نظم و ترتیب راهی است برای یافتن و بكار بردن اشیای مورد نیاز، بدون انجام جستجوهای بیهوده. هنگامی كه هر چیز با توجه به كاركرد و در نظر گرفتن كیفیت و ایمنی كار، در جای مناسب و مشخص قرار داشته باشد، محل كار همواره منظم و مرتب خواهد بود. بدین منظور باید همه وسایل مورد نیاز را دقیقاً شناسایی كرده و كاركرد هر یك از آنها را نیز مشخص نماییم. نمونه هایی از اجرای این S را می توان بصورت زیر فهرست كرد:
• اشیایی را كه غالباً استفاده می كنیم، در محل كار قرارداده یا با خود حمل كنیم. (نصب ابزار آلات بر روی بوردهای مخصوص در تعمیرگاه ها، تجهیز میزهای افراد به ملزومات اداری)
• اشیایی را كه به ندرت استفاده می كنیم، در جایی دور از دسترس قرار دهیم. (استفاده از سیستم بایگانی مناسب به طوری كه سوابق كاری سالهای گذشته در جاهای دورتری قرار گیرد)
• اشیایی را كه استفاده نمی كنیم دور بریزیم( دور ریختن برگهای زائد)
• استقرار هر چیز در جای مشخص و مخصوص به خود (استفاده از فایلها و قرار دادن ملزومات اداری در جای خود، استقرار ابزار آلات و تجهیزات در جای مناسب در تعمیرگاهها پس از استفاده)
• آوردن و بازگرداندن هر چیز در حداقل زمان (یافتن سوابق از بایگانی، سهولت دسترسی به ابزار در تعمیرگاه)
• علامت گذاری محدوده ها و محل استقرار اشیاء (نشانه ها و علائم مربوط به تعمیرات در سالن تعمیرگاهها، مشخص شدن محل استقرار خودروهای شركت)
• نظم و ترتیب در تابلوی اعلانات (نصب پلاكاردهای تبلیغاتی شركت در جاهای مناسب)
 

پاكیزه سازی
 

در دیدگاه 5S پاكیزه سازی عبارت از دور ریختن زوائد و پاكیزه كردن اشیاء از آلودگیها و مواد خارجی است. به عبارت دیگر پاكیزه سازی نوعی بازرسی است بازبینی و پاكیزگی محیط كار برای حذف آلودگی مورد تاكید در این بخش از نظام 5S قرار دارد. برخی از لوازم، تجهییزات و مكانها، لزوماً باید بسیار پاكیزه و عاری از هر نوع آلودگی نگهداری شوند، بنابراین لازم است كه آنها را دقیقاً شناسایی كرده و بر این باور بود كه پاكیزه سازی تنها تمیز كردن محل كار و لوازم موجود در آن نیست، بلكه پاكیزه سازی امكان انجام بازرسی و بازبینی را نیز بایستی فراهم آورد. نمونه هایی از اجرای این S را می توان بصورت زیر فهرست كرد:
• آسان سازی و پاكیزه سازی و بازبینی (بازرسی و بازدید مدیریتها از مجموعه تحت پوشش خود)
• مسئولیتهای تمامی افراد برای پاكیزگی محل كار (حفظ نظافت و پاكیزگی محیط كار هر یك از پرسنل)
• انجام بازبینی و پاكیزه سازی مستمر براي رفع مشكلات جزئی
• پاكیزه كردن محل هایی كه از چشم افراد به دور است (زیر میزها، گوشه های اتاق، زیر ملزومات اداری و تجهیزات فنی)
 

استانداردسازی
 

استانداردسازی عبارت است از كنترل و اصلاح دائمی، سازماندهی، نظم، ترتیب و پاكیزگی. تاكید اصلی در استانداردسازی متوجه مدیریت است كه با استفاده از چك لیستهای مناسب و استاندارد كردن مقررات با استفاده از نوآوری و خلاقیت، محیط كار را به نحوی استاندارد و كنترل كند. نمونه هایی از اجرای این S را می توان بصورت زیر فهرست كرد:
• استفاده از علائم و نشانه ها (در سالن تعمیرگاهها، انبار و دفاتر اداری...)
• علامتگذاری محدوده های خطر و یا مراقبت خاص (در انبار مواد شیمیایی، تجهیزات با فشار كاركرد بالا).
• علائم نشاندهنده جهت و راهنما (براي حركت خودروها در تعمیرگاه و استفاده از تابلوی راهنمای واحدهای طبقات در معابر ورودی ساختمانها)
 

انضباط
 

انضباط عبارت است از آموزش عادات و توانایی هایی براي انجام یك وظیفه خاص. نكته اصلی در اینجا ایجاد عادات درست به جای عادات نادرست است. این كار را باید از طریق آموزش شیوه های درست انجام كار به افراد و تمرین دادن آنان در این زمینه، آغاز كرد. همچنین این تمرینها از طریق وضع مقررات و پیروی جدی از آنها تحقق می پذیرد. به عبارت دیگر انضباط فرآیندی، تكرار و تمرین انجام یك كار است؛ نمونه هایی از اجرای این S را می توان بصورت زیر فهرست كرد:
• تمرین نظم و ترتیب (آموزش، نظارت مستمر، ارزیابی و پاداش به پرسنل جهت نظم و انضباط)
• تمرین وقت شناسی (آموزش، استفاده بهینه از زمان، بخصوص در بخش تعمیرات در سالنها و برقراری جلسات ... ).
• پوشیدن كفش ایمنی.
 

منبع: پايگاه اطلاع رساني صنعت
 

درخواست بازدیدکننده

نام(*)

شماره تماس(*)

ایمیل(*)

نام شرکت

درخواست شما(*)