ISO Software SBU
PegahSystem Co.

امتیاز کاربران

ستاره غیر فعالستاره غیر فعالستاره غیر فعالستاره غیر فعالستاره غیر فعال
 

 

شرکت های تجاری از زمان ثبت خود مرتبا نیاز به بازرسی دارند. شاید این بدیهی ترین چیزی باشد که بتوان راجع به شرکت های تجاری بیان کرد. چه اینکه تنها کافی است سهامداران، برای مدتی کوتاه، آن هم در زمانی که شرکت در حال ارتقا و پیشرفت و کسب درآمد مالی فراوان است، از میزان دارایی و درآمد ها و مخارج شرکت بی اطلاع باشند. در این زمان است که هر فرد فرصت طلبی می تواند در نمودار درآمدی شرکت دخل و تصرف و به حساب ها و دارایی شرکت که در واقعا مختص به سهامداران است، دست اندازی کند.

به همین سبب، قانون تجارت مقررات خاصی را برای شرکت های تجاری وضع کرده و از آنها به طور آمرانه می خواهد که بازرس یا بازرسانی را برای شرکت خود تعیین كنند و بازرسان نیز وظایف و تعهدات و تکالیفی خواهند داشت که باید به آنها به طور مستمر و دقیق عمل کنند. این گونه نظارت درون سازمانی برای شرکت ها در نهایت به نفع خود شرکت تمام می شود. هم سهامداران و هم مدیران از ماوقع مالی شفاف شرکت مطلع می شوند و کسی را بی دلیل در مظان اتهام قرار نمی دهند و هم سازمان های ناظر و دادگستری با مراجعه به گزارش های ناظران به اطلاعات قابل استفاده ای در زمان مورد نياز خواهند رسید.

چه شرکت هایی باید بازرس داشته باشند؟

شرکت های سهامی خاص و عام لزوما باید بازرس داشته باشند. شرکت های با مسوولیت محدود می توانند بازرس داشته باشند، ولی این تکلیف تنها در صورتی برای آنها اجباری است که تعداد سهامداران بیش از 12 نفر باشد. البته قانون از عبارت ناظر استفاده می کند که به نوعی برخی وظایف بازرسان در شرکت های سهامی را دارد، ولی دقیقا همان وظایف را ندارد و وظایف آنها محدودتر است.

چگونگی انتخاب بازرسان: طبق قانون، مجمع عمومی عادی در هر سال یک یا چند بازرس انتخاب می کند تا طبق این قانون به وظایف خود عمل کنند. انتخاب مجدد بازرس یا بازرسان بلامانع است. گرچه در تبصره ماده 144 لایحه قانون تجارت، وزارت امور اقتصادی و دارایی می تواند فهرستی از بازرسان معتمد و متخصص اعلام كند اما در عمل همچنان چنین اتفاقی نیفتاده و هر فردی با هر میزان علم و دانش و یا تخصص و تجربه می تواند به عنوان بازرس انتخاب شود. تنها محدودیت هایی که برای انتخاب بازرس وجود دارد این موارد هستند:

1.اشخاص مذکور در ماده ۱۱۱ لایحه قانون تجارت یعنی محجورین و ورشکستگان و کسانی که به موجب حکم قطعی دادگاه، به اتهام برخی جرائم مالی مانند کلاهبرداری و سرقت از حقوق اجتماعی محروم شده اند.

2.مدیران و مدیرعامل شرکت

3.خویشاوندان سببی و نسبی مدیران و مدیرعامل تا درجه سوم از طبقه اول و دوم

4.هر کس که خود یا همسرش از اشخاص مذکور در بند ۲ موظفا حقوق دریافت می دارد.

بنابراین هر فردی چنانچه با محدودیت های فوق مواجه نشده باشد، می تواند از سوی سهامداران به عنوان بازرس انتخاب شود. انتخاب اولین بازرس یا بازرسان شرکت های سهامی عام در مجمع عمومی موسس و انتخاب اولین بازرس یا بازرسان شرکت های سهامی خاص، طبق تقاضانامه ای است که در هنگام تاسیس شرکت به اداره ثبت شرکت ها اعلام می دارند. مجمع عمومی عادی باید یک یا چند بازرس علی البدل نیز انتخاب کند تا در صورت معذور بودن یا فوت یا استعفا یا سلب شرایط یا عدم قبول سمت از سوی بازرس یا بازرسان اصلی، جهت انجام وظایف بازرسی دعوت شوند. بنابراین شرکت هیچ گاه نمی تواند به هر بهانه ای بدون بازرس بماند.

وظایف بازرسان: مطابق متن قانون، بازرس یا بازرسان علاوه بر وظایفی که در سایر مواد این قانون برای آنان مقرر شده است، مکلفند درباره صحت و درستی صورت دارایی و صورت حساب دوره عملکرد و حساب سود و زیان و ترازنامه ای که مدیران برای تسلیم به مجمع عمومی تهیه می کنند و همچنین درباره صحت مطالب و اطلاعاتی که مدیران در اختیار مجامع عمومی گذاشته اند، اظهارنظر کنند. بازرسان باید اطمینان حاصل كنند که حقوق صاحبان سهام در حدودی که قانون و اساسنامه شرکت تعیین کرده است، به طور یکسان رعایت شده باشد و در صورتی که مدیران اطلاعاتی برخلاف حقیقت در اختیار صاحبان سهام قرار دهند بازرسان مکلفند مجمع عمومی را از آن آگاه سازند. بازرس یا بازرسان می توانند در هر موقع هرگونه رسیدگی و بازرسی لازم را انجام داده و اسناد و مدارک و اطلاعات مربوط به شرکت را مطالبه کرده و مورد رسیدگی قرار دهند. این اصلی ترین و حیاتی ترین وظیفه بازرسان و نرم افزار هاي مديريت كيفيت شركت پگاه سيستم است.

تکلیف فوق به قدری برای قانون گذار ایرانی اهمیت داشته که چنانچه مجمع عمومی بدون دریافت گزارش بازرس یا بر اساس گزارش اشخاصی که برخلاف فوق صورت دارایی و ترازنامه و حساب سود و زیان شرکت را مورد تصویب قرار دهد، این تصویب به هیچ وجه اثر قانونی نداشته و از درجه اعتبار ساقط خواهد بود. همچنین چنانچه افرادی که صلاحیت بازرس شدن را ندارند به هر دلیلی به عنوان بازرس انتخاب شده باشند و گزارشی ارائه دهند، گزارش آنان اعتبار قانونی ندارد. از طرف دیگر، بازرس یا بازرسان باید هرگونه تخلف یا تقصیری در امور شرکت را به اولین مجمع عمومی اطلاع دهند. بنابراین بازرسان در مقابل مراجع قضایی نیز مسوولیت دارند. آنها تنها پاسخگوی سهامداران شرکت نیستند.

مسوولیت بازرسان چیست؟ بازرس یا بازرسان در مقابل شرکت و اشخاص ثالث نسبت به تخلفاتی که در انجام وظایف خود مرتکب می شوند، طبق قواعد عمومی مربوط به مسوولیت مدنی، مسوول جبران خسارت وارده خواهند بود. بنابراین هرگونه ترک فعلی از سوی بازرسان در خصوص بررسی عملکرد مالی شرکت یا عدم اطلاع رسانی جرایم و تقصیرات هیات مدیره به سهامداران و مراجع قضایی می تواند سبب شود بازرسان مسوولیت پرداخت خسارات وارده را عهده دار شوند. بازرسان می توانند از سهامداران حق الزحمه دریافت كنند، اما نمی توانند در معاملاتی که با شرکت یا به حساب شرکت انجام می گیرد به طور مستقیم یا غیرمستقیم ذی نفع شوند.

 

منبع: دنياي اقتصاد

درخواست بازدیدکننده

نام(*)

شماره تماس(*)

ایمیل(*)

نام شرکت

درخواست شما(*)